Baq caγa(n) dare ekeyin touji orošiboi
title: Цагаан Дар эхийн тууж оршив
subject: Literature
description: Black and red ink clear script manuscript
description: [Curator Notes] 10 наснаас 77 насыг хүртэл буян хурааж, бясалгал үйлдсэг Багмай хатан үрийн хутаг гуйснаар 99 насанд нь нэгэн хөвүүн заяасан гэнэ. Гэтэл тэр хүү нь 3 дахь хоног дээрээ гэнэт алга болжээ. Үрээ алдаад энэлэн шаналсан эх хүүгээ хүний ертөнцөөс авахуулаад бурхны орон, эрлэг тамын газраар эрж хайсан боловч олсонгүй аж. Тэгээд уй гашуу болж уйлан хайлан явж байтал нэг хэрээ тааралдаад хөөрхийлөлт бүсгүйд тус болж 99 жил даян хийсэн есөн хэл мэддэг мэргэн аршийг зааж өгчээ. Мэргэн арш цагаан, ногоон, хөх гурван өнгийн чулуугаар мэргэлж үзээд хүүг чинь бурхны оронд алтан суварганы дотор 366 давхар бумбанд нууцлан хадгалж байна гэж хэлж өгсөнд Дар эх бор тарлан харцага шувуу болон хувирч хурмастын оронд очиж, хайсан ч эс олжээ. Тэгэхээр нь баруун гартаа эрээн таар, зүүн гартаа хувхай таяг барьсан гуйлгачин эмгэн болон гурван сар явж гэнэ. Тэгж байтал зуны дунд сарын арван таванд хүүг нь бурхын 18 хөлтэй алтан ширээнд залахыг хараад таньж дуудахад бурхан мэдээд хүүг нь дахин нууцалж оронд нь өөр хүүхэд ширээнд суулгажээ. Дар эх амаараа шороо үмхэн унаж дахин уй гашуу болоход хүү нь эхийнхээ дууг сонсож 366 давхар бумбыг дэлбэ тийрч хагалан гарч ээждээ ирж золгон эхийнхээ ширгэсэн мөөмийг хөхөхөд сүү орж, амьдын хагацал болсон эх үрсийн баярт уулзалт болж байгаагаар зохиолд өгүүлдэг.
description: [Curator Notes Cont.] Энэхүү зохиол нь аман болон бичгийн хувилбараар дэлгэрсэн байдаг. Монголчуудын дунд уг тууж Багмай хатны тууж, Магмай хамтны тууж, Цагаан Дар эхийн тууж, Ногоон Дар эхийн тууж зэрэг хувилбар нэртэйгээр тохиолдох нь бий.
source: Barintag-6
publisher: [s.n.]
date: [s.a.]
date: 03/13/2011
contributor: Tod Nomyn Gerel Center
contributor: Hovd Aimag, Raashgonzeglin Monastery
contributor: American Center for Mongolian Studies
rights: This object is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 United States License.
relation: Barintag-6
format: Sutra
format: p. 38
format: 21.9x8.4 cm
format: application/pdf
format: 11.3MB
language: mn
type: text